BỆNH CHÁY BÌA LÁ LÚA - CÁCH PHÂN BIỆT VỚI THIẾU DINH DƯỠNG - Khai Pham Group

Tháng 1 2, 202610 phút đọc1420 bình luận

Bệnh cháy bìa lá lúa là một trong những hiện tượng thường gây nhầm lẫn trong sản xuất lúa hiện nay. Trên thực tế, rất nhiều ruộng lúa có biểu hiện cháy mép lá không phải do thiếu dinh dưỡng mà là bệnh do vi khuẩn gây ra. Việc không phân biệt đúng nguyên nhân dẫn đến xử lý sai kỹ thuật, làm bệnh phát triển nặng hơn và ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất.

Bệnh cháy bìa lá lúa là gì?

Tác nhân gây bệnh

Bệnh cháy bìa lá lúa (còn gọi là bạc lá vi khuẩn) do vi khuẩn Xanthomonas oryzae pv. oryzae gây ra. Bệnh xuất hiện thường xuyên nhất từ khi cây lúa đẻ nhánh đến chín sữa.

Điều kiện phát sinh và lây lan

Bệnh cháy bìa lá gây hại phổ biến ở các vùng trồng lúa thâm canh, đặc biệt trong điều kiện thời tiết mưa nhiều, độ ẩm cao và ruộng lúa bón thừa đạm. Vi khuẩn xâm nhập vào cây lúa qua vết thương cơ giới, khí khổng hoặc theo dòng nước, sau đó phát triển nhanh và gây hại trên diện rộng.

Vi khuẩn gây bệnh có thể sống trong nước 15 – 38 ngày, 7 – 8 tháng trong hạt giống và 3 – 4 tháng trong rơm rạ.

Nguyên nhân phát sinh

Bệnh cháy bìa lá lúa thường bùng phát mạnh khi hội tụ các yếu tố bất lợi cho cây lúa như thời tiết mưa gió kéo dài, ruộng lúa rậm rạp, thoát nước kém. Bệnh phát triển mạnh và lan truyền nhanh ở nhiệt độ từ 26 – 30 C, độ ẩm không khí cao từ 90% trở lên. 

Việc bón thừa đạm, đặc biệt trong giai đoạn lúa đẻ nhánh – làm đòng, làm cho bộ lá xanh rậm, mềm yếu, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển và lây lan nhanh theo gió, nước mưa và nước tưới.

Dấu hiệu nhận biết bệnh cháy bìa lá lúa

Khi lúa bị bệnh cháy bìa lá, triệu chứng thường xuất hiện đầu tiên ở mép lá. Vết bệnh bắt đầu từ chóp hoặc bìa lá, sau đó lan dọc theo mép lá vào bên trong phiến lá. Mép lá cháy không đều, có màu nâu vàng đến xám bạc, ranh giới giữa phần bệnh và phần khỏe không rõ ràng. 

Khi bệnh nặng, lá lúa khô quắt, giảm khả năng quang hợp, làm cây sinh trưởng kém và ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình làm đòng, trổ bông. Trong điều kiện ẩm ướt, trên vết bệnh có thể xuất hiện dịch nhờn – dấu hiệu đặc trưng của bệnh do vi khuẩn gây ra.

Biểu hiện lúa thiếu dinh dưỡng gây cháy bìa lá

Hiện tượng cháy bìa lá do thiếu dinh dưỡng, đặc biệt là thiếu kali hoặc magie, cũng thường gặp trong sản xuất lúa. Tuy nhiên, cháy mép lá do thiếu phân thường xảy ra từ từ, vết cháy khá đều và đối xứng hai bên lá. Lá lúa chuyển vàng dần từ mép vào trong nhưng không lan nhanh và không gây khô cháy đột ngột. Cây lúa thiếu dinh dưỡng vẫn duy trì sinh trưởng, ít bị suy yếu nghiêm trọng trong thời gian ngắn và không xuất hiện dịch nhờn trên lá.

Cách phân biệt bệnh cháy bìa lá lúa với thiếu dinh dưỡng

Việc phân biệt đúng giữa bệnh cháy bìa lá và thiếu dinh dưỡng có ý nghĩa quyết định trong xử lý kỹ thuật.

• Tốc độ lây lan: Bệnh cháy bìa lá do vi khuẩn có tốc độ lây lan rất nhanh, thường xuất hiện đồng loạt trên ruộng sau mưa lớn hoặc gió mạnh.
• Hình thái vết cháy: Vết cháy không đều, loang lổ và lan theo bìa lá. Ngược lại, cháy bìa lá do thiếu dinh dưỡng diễn ra chậm, xuất hiện rải rác, vết cháy đều và có xu hướng cải thiện khi được bổ sung dinh dưỡng hợp lý.
• Điều kiện phát sinh: Trong trường hợp bón phân nhưng tình trạng cháy lá không giảm, thậm chí nặng hơn, cần nghĩ ngay đến khả năng lúa đang bị bệnh chứ không phải thiếu phân.

Những sai lầm thường gặp khi xử lý cháy bìa lá lúa

Bón thêm đạm khi lúa đã bệnh

Một trong những sai lầm phổ biến là nhầm lẫn bệnh cháy bìa lá với thiếu dinh dưỡng và tiếp tục bón thêm đạm. Việc này không những không giúp cây phục hồi mà còn tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển mạnh hơn.

Sử dụng sai loại thuốc Bảo vệ thực vật

Nhiều trường hợp sử dụng thuốc trừ sâu để xử lý bệnh do vi khuẩn, dẫn đến không hiệu quả và làm lãng phí chi phí sản xuất. Việc không quản lý tốt mực nước ruộng cũng góp phần làm bệnh lây lan nhanh.

Lưu ý trong phòng trừ bệnh cháy bìa lá lúa

Quản lý dinh dưỡng hợp lý

Để hạn chế bệnh cháy bìa lá lúa, cần áp dụng biện pháp phòng là chính. Bón phân cân đối, hạn chế bón thừa đạm, tăng cường kali và các yếu tố trung – vi lượng giúp cây lúa cứng khỏe.

Biện pháp canh tác phòng bệnh

Quản lý nước ruộng hợp lý, tránh ngập sâu kéo dài trong mùa mưa. Khi phát hiện bệnh sớm, cần áp dụng biện pháp kỹ thuật phù hợp để hạn chế lây lan, tránh để bệnh phát triển nặng gây ảnh hưởng lớn đến năng suất.

Nguyên tắc xử lý khi bệnh mới xuất hiện

Trong trường hợp bệnh cháy bìa lá lúa xuất hiện sớm và có xu hướng lây lan nhanh, nhà nông cần ưu tiên sử dụng các loại thuốc đặc trị có hoạt chất phù hợp, tác động trực tiếp lên vi khuẩn gây bệnh. 

>Một số sản phẩm đang được sử dụng hiệu quả hiện nay của Khai Pham:

JAVIMIN 20SL – Khai Pham Group

UNI-RICH 40SC – TUYỆT PHẨM – Khai Pham Group

LINO OXTO 200WP – ĐẶC TRỊ BỆNH BẠC LÁ LÚA – Khai Pham Group

KHUẨN CAM | BANKING 110WP – ĐẶC TRỊ VI KHUẨN – Khai Pham Group

Xem thêm các sản phẩm khác của Khai Pham tại: Sản phẩm

Kết luận

Bệnh cháy bìa lá lúa và hiện tượng cháy bìa lá do thiếu dinh dưỡng có biểu hiện tương đối giống nhau nhưng nguyên nhân và biện pháp xử lý hoàn toàn khác biệt. Việc nhận biết và phân biệt đúng ngay từ đầu giúp nhà nông áp dụng giải pháp kỹ thuật phù hợp, hạn chế rủi ro và bảo vệ năng suất lúa. Trong sản xuất lúa bền vững, phòng bệnh sớm và quản lý dinh dưỡng hợp lý luôn là yếu tố then chốt.

————————————

KHAI PHAM – CHUYÊN NHẬP KHẨU VÀ CUNG ỨNG CÁC LOẠI PHÂN BÓN HỮU CƠ, THUỐC BẢO VỆ THỰC VẬT
: 563 Thuận Hòa, Bình Sơn, An Giang
Liên hệ để được tư vấn:
: 0961.022.700 – 0964.022.700
: khaiphamgroup22@gmail.com
: khaiphamgroup.com