BỌ TRĨ HẠI LÚA: DẤU HIỆU NHẬN BIẾT VÀ BIỆN PHÁP KIỂM SOÁT HIỆU QUẢ 2026 - Khai Pham Group

Tháng 1 8, 202610 phút đọc1160 bình luận

Trong giai đoạn đầu vụ, bọ trĩ là một trong những đối tượng dịch hại xuất hiện sớm và gây hại âm thầm trên ruộng lúa. Do kích thước rất nhỏ, khó quan sát bằng mắt thường, bọ trĩ thường bị nhầm lẫn với hiện tượng thiếu dinh dưỡng hoặc khô hạn, dẫn đến xử lý chậm trễ. Nếu không phát hiện và phòng trừ kịp thời, bọ trĩ có thể làm lúa sinh trưởng kém, giảm số chồi hữu hiệu và ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất cuối vụ.

Bọ trĩ hại lúa là gì?

Bọ trĩ hay còn được gọi là bù lạch, là nhóm côn trùng chích hút có kích thước rất nhỏ, thường chỉ dài khoảng 1–2 mm, cơ thể thon dài, màu vàng nhạt đến nâu sẫm. Chúng tập trung gây hại chủ yếu ở giai đoạn mạ đến đẻ nhánh sớm. Bọ trĩ hại lúa dùng miệng chích hút dịch tế bào ở lá non, bẹ lá và đọt lúa, làm tổn thương mô lá và cản trở quá trình sinh trưởng của cây.

Đặc điểm sinh học và tập tính gây hại của bọ trĩ hại lúa

Bọ trĩ thường gây hại mạnh vào đầu vụ Đông Xuân, vì lúc này thời tiết nắng nóng, ít mưa hoặc đã chấm dứt mùa mưa. Chúng thường ẩn nấp sâu trong bẹ lá, đọt non nên rất khó phát hiện vào ban ngày. 

Chúng có thể sinh sản và phát triển mạnh mẽ quanh năm, đặc biệt là trong điều kiện thời tiết thuận lợi. Vòng đời bọ trĩ ngắn, các giai đoạn trứng – ấu trùng – nhộng – trưởng thành chỉ mất khoảng 2 – 4 tuần:

• Trứng: Thường có màu trắng trong hoặc trắng đục, được đẻ rải rác trong mô lá non và bẹ lá nên rất khó phát hiện. Một con cái có thể đẻ hàng trăm trứng trong suốt vòng đời của mình. 
• Ấu trùng: Màu vàng nhạt hoặc trắng, cơ thể mềm, di chuyển linh hoạt và là giai đoạn gây hại mạnh nhất. 
• Thời kỳ tiền nhộng và nhộng: Cơ thể mập hơn, thường có màu vàng hoặc nâu nhạt và bắt đầu hình thành cánh nhưng chưa được hoàn thiện. 
• Bọ trĩ trưởng thành: Dài khoảng 1–2 mm, thân mảnh, thuôn dài, có hai đôi cánh mỏng với lông tơ, màu vàng nhạt đến nâu sẫm.    

Cả ấu trùng và trưởng thành đều chích hút nhựa ở lá non và đọt lúa, làm lá bạc màu, xoắn lại, cây sinh trưởng kém. Do kích thước nhỏ và tập tính ẩn nấp, bọ trĩ thường chỉ được phát hiện khi mật độ đã cao và gây hại rõ rệt.

Nguyên nhân khiến bọ trĩ phát sinh mạnh

Bọ trĩ (bù lạch) thường xuất hiện nhiều trên ruộng gieo sạ sớm, sạ dày, bón thừa đạm hoặc ruộng khô nước kéo dài. Thời tiết nắng nóng xen kẽ gió mạnh cũng tạo điều kiện thuận lợi cho bọ trĩ di chuyển và lây lan nhanh giữa các ruộng lúa liền kề.

Từ giai đoạn mạ đến đẻ nhánh, mật độ bọ trĩ thường tăng cao do lá lúa còn non, mềm và phù hợp cho chích hút. Khi lúa bước sang giai đoạn sau, lá cứng dần, điều kiện gây hại không còn thuận lợi nên mật số bọ trĩ giảm dần. Và mật độ bọ trĩ cũng giảm rõ rệt khi trời mưa, đặc biệt là bọ non.

Dấu hiệu nhận biết bọ trĩ hại lúa

Khi bị bọ trĩ gây hại, chúng gây ra nhiều triệu chứng rõ rệt, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và năng suất lúa: 

• Lá biến dạng: Bọ trĩ gây hại trực tiếp bằng cách làm tổn thương lá non, giảm diện tích quang hợp, khiến cây lúa yếu ngay từ giai đoạn đầu. Lá lúa non bị bọ trĩ chích hút thường có màu bạc trắng, xoăn lại và cong queo, mép lá có thể cháy nhẹ.  
• Phát triển chậm: Cây lúa bị bọ trĩ tấn công thường sinh trưởng chậm, đẻ nhánh kém, ruộng lúa nhìn loang lổ, không đồng đều khó chăm sóc và tiềm ẩn nguy cơ bùng phát thêm các loại sâu bệnh khác. 
• Trường hợp bị hại nặng, đọt non khô lại, lúa lùn thấp và giảm khả năng phục hồi về sau.

Nhiều bà con thường nhầm triệu chứng bọ trĩ với thiếu kẽm hoặc thiếu nước đầu vụ, dẫn đến bón phân hoặc tưới nước không đúng hướng, làm tình trạng hại ngày càng nghiêm trọng.

Giải pháp phòng trừ bọ trĩ hại lúa hiệu quả

Biện pháp canh tác

Để hạn chế bọ trĩ, bà con cần gieo sạ với mật độ hợp lý, không sạ quá dày. Bón phân cân đối, hạn chế bón thừa đạm ở giai đoạn đầu vụ. Giữ mực nước thích hợp trên ruộng lúa sẽ giúp hạn chế môi trường sống của bọ trĩ và giúp cây lúa phục hồi nhanh hơn sau khi bị hại.

Biện pháp hóa học

Khi mật độ bọ trĩ cao, cần sử dụng thuốc bảo vệ thực vật để kiểm soát kịp thời. Thời điểm phun hiệu quả nhất là khi bọ trĩ mới xuất hiện, cây lúa còn nhỏ. Nên phun vào sáng sớm hoặc chiều mát để thuốc tiếp xúc tốt hơn với đối tượng gây hại.

Một số hoạt chất thường dùng để phòng trừ bọ trĩ hại lúa:

• Abamectin 
• Emamectin benzoate 
• Spinetoram 
• Dinotefuran 
• Thiamethoxam 
• Acetamiprid

>>Một dòng thuốc trừ bọ trĩ của Khai Pham giúp kiểm soát nhanh bọ trĩ, hạn chế tái phát và bảo vệ đọt lúa giai đoạn đầu vụ:

NOFARA 35WG – DẬP TẮT BỌ TRĨ – Khai Pham Group

B-41 350WP – DẬP TẮT BỌ TRĨ, RẦY NÂU – Khai Pham Group

BOMBIGOLD 500WG GÕ KIẾN – DẬP TẮT DỊCH RẦY – Khai Pham Group

LOTOSHINE 400WP – DIỆT RẦY TOÀN DIỆN – Khai Pham Group

UNI-ACETAFEZIN 25WP ZEUS – UNG TRỨNG, CHỐNG LỘT XÁC – Khai Pham Group

⚠️ Lưu ý: Phun đúng liều lượng khuyến cáo, luân phiên hoạt chất giữa các lần phun để hạn chế tình trạng kháng thuốc.

Kết luận

Bọ trĩ (bù lạch) là đối tượng dịch hại nhỏ nhưng mức độ ảnh hưởng không hề nhỏ nếu chủ quan. Quản lý bọ trĩ hiệu quả cần kết hợp đồng bộ giữa canh tác hợp lý, theo dõi ruộng thường xuyên và sử dụng thuốc đúng thời điểm. Chủ động phòng trừ ngay từ đầu vụ chính là chìa khóa giúp ruộng lúa phát triển khỏe, đồng đều và đạt năng suất cao.

>Xem thêm các sản phẩm khác của Khai Pham tại: Sản phẩm

————————————

KHAI PHAM – CHUYÊN NHẬP KHẨU VÀ CUNG ỨNG CÁC LOẠI PHÂN BÓN HỮU CƠ, THUỐC BẢO VỆ THỰC VẬT
: 563 Thuận Hòa, Bình Sơn, An Giang
Liên hệ để được tư vấn:
: 0961.022.700 – 0964.022.700
: khaiphamgroup22@gmail.com
: khaiphamgroup.com